درباره پروژه

ایران یکی از شدیدترین سیستم‌های سانسور اینترنت را در جهان دارد. بر اساس گزارش سازمان «فریدام هاوس»، ایران در سال ۲۰۲۴ از ۱۰۰ امتیاز آزادی اینترنت تنها ۱۱ امتیاز گرفت و سال‌هاست که در دسته کشورهای «غیرآزاد» قرار دارد. دولت دسترسی به پلتفرم‌های مهمی مثل ایکس، اینستاگرام، یوتیوب، فیس‌بوک، واتس‌اپ، تلگرام و بیشتر رسانه‌های خبری بین‌المللی را مسدود کرده و بیش از ۵ میلیون وب‌سایت در ایران فیلتر هستند. این محدودیت‌ها به‌ویژه بعد از اعتراضات سال ۱۳۸۸ و همچنین در سال ۱۴۰۱ به شدت افزایش یافت. از نظر آزادی مطبوعات نیز، سازمان «گزارشگران بدون مرز» ایران را در جایگاه ۱۷۶ از بین ۱۸۰ کشور قرار داده است.[1][2][4]

برای حدود ۹۰ میلیون شهروند ایرانی، استفاده از این پلتفرم‌ها بدون فیلترشکن یا VPN غیرممکن است. اگرچه استفاده از فیلترشکن غیرقانونی است، اما به دلیل نیاز ضروری مردم و حتی خود مسئولان و خانواده‌هایشان رواج گسترده‌ای دارد. اینترنت مردم عادی کُند، ناپایدار و با قطعی‌های مداوم همراه است. این وضعیت، نتیجه‌ی مستقیم نابودی اصل «بی‌طرفی شبکه» است. طبق این اصل، تمام کاربران باید دسترسی برابر و بدون تبعیض به اینترنت داشته باشند. اما دولت ایران با کنار گذاشتن عمدی این اصل، سیستم تبعیض‌آمیزی ایجاد کرده که در آن دسترسی به اطلاعات آزاد، نه یک حق عمومی، بلکه امتیازی برای وفاداران سیاسی در نظر گرفته می‌شود.[6][11]

«سیم‌کارت سفید»، که در گفتار عامیانه به آن «خط سفید» هم گفته می‌شود، یک خط موبایل ویژه است که مستقیماً توسط زیرساخت‌های مخابراتی دولتی صادر می‌شود و از هرگونه سیستم فیلترینگ معاف است. در حالی که اینترنت سیم‌کارت‌های عادی زیر نظر سیستم‌های کنترل و فیلترینگ عمیق بسته‌ها یا DPI قرار دارد تا محتوای ممنوعه مسدود شود، سیم‌کارت‌های سفید این موانع را کاملاً دور می‌زنند و اینترنتی آزاد و جهانی را در اختیار کاربر می‌گذارند. هرچند دولت رسماً وجود این سیستم دوگانه را تأیید نکرده، اما خبرنگاران و فعالان مدنی بارها درباره آن گزارش داده‌اند.[1][7][8]

این سیم‌کارت‌ها در هیچ مغازه‌ای فروخته نمی‌شوند. تخمین زده می‌شود که در جمعیت ۹۰ میلیونی ایران، فقط حدود ۱۶ هزار نفر به آن‌ها دسترسی دارند. این افراد شامل وزرا، مقامات دولتی، فرماندهان سپاه، قضات، مدیران روزنامه‌های دولتی، خبرنگاران صداوسیما و پرسنل اطلاعاتی هستند. منتقدان از این سیم‌کارت‌ها با عنوان «سیمکارت خونی» یاد می‌کنند، چون بسیاری از صاحبان آن‌ها در سرکوب اعتراضات مردمی نقش داشته‌اند. این توزیع نابرابر باعث می‌شود کسانی که سیاست‌ها را تعیین می‌کنند و افکار عمومی را شکل می‌دهند، بدون هیچ محدودیتی از شبکه‌هایی استفاده کنند که خودشان آن‌ها را برای مردم عادی ممنوع کرده‌اند.[4][9]

صاحب سیم‌کارت سفید می‌تواند با گوشی خود با بالاترین سرعت و بدون نیاز به فیلترشکن، سایت‌هایی مثل ایکس، یوتیوب، اینستاگرام و گوگل را باز کند. این یک بی‌عدالتی بزرگ ایجاد می‌کند: مقامات دولتی به‌راحتی پیام‌های خود را در شبکه‌های جهانی منتشر کرده و روی افکار عمومی تأثیر می‌گذارند، اما مردم برای استفاده از همان شبکه‌ها باید با خطر پیگرد قانونی، سرعت پایین و قطعی‌های مداوم فیلترشکن دست‌وپنجه نرم کنند.

شبکه اجتماعی ایکس یا همان توییتر سابق قابلیتی به نام «درباره این حساب» یا About this account دارد که برای همه قابل مشاهده است. این بخش نشان می‌دهد کاربر اخیراً از کدام کشور به حساب خود متصل شده است. در سال ۲۰۲۵، این ویژگی به ابزاری کلیدی برای شناسایی کاربرانی تبدیل شد که در کشورهای دارای فیلترینگ، به صورت مستقیم و بدون محدودیت به اینترنت وصل می‌شوند.

این اطلاعات اهمیت بسیار زیادی دارند. از آنجا که ایکس در ایران مسدود است، یک ایرانی معمولی که با فیلترشکن وصل می‌شود، موقعیت سرور خود مثلاً آلمان یا هلند را نشان می‌دهد، نه ایران. اما دارنده سیم‌کارت سفید، چون مستقیماً و بدون فیلترشکن متصل می‌شود، کشور اتصال او در ایکس «ایران» یا «آسیای غربی» ثبت می‌شود.

این دقیقاً همان مدرکی است که ما در WhiteSimWatch جمع‌آوری می‌کنیم. وقتی یک مقام دولتی در پلتفرمی فعالیت می‌کند که میلیون‌ها نفر از مردمش به آن دسترسی آزاد ندارند، محل اتصال او در ایکس نشان می‌دهد که از سیستم اینترنت ویژه بهره‌مند است. جالب اینجاست که حتی اگر بعضی از این افراد در پروفایل خود محل زندگی‌شان را لندن یا تورنتو بنویسند، اطلاعات فنیِ ایکس نشان می‌دهد که آن‌ها به طور مستقیم از داخل ایران وصل شده‌اند. این تناقض نیز یکی از مواردی است که ما آن را ثبت می‌کنیم.

پروژه WhiteSimWatch یک ابزار شفاف‌سازی است که با کمک خود کاربران کار می‌کند. هر کسی می‌تواند آدرس یک حساب ایکس را در سایت وارد کند تا سیستم ما به طور خودکار اطلاعات «درباره این حساب» آن را بررسی کند. اگر محل اتصال کاربر «ایران» یا «آسیای غربی» باشد، نام آن حساب به فهرست عمومی سایت اضافه می‌شود.

این ثبت دائمی است. یعنی حتی اگر آن کاربر بعداً از فیلترشکن استفاده کند، نام کاربری‌اش را تغییر دهد یا حسابش را پاک کند، مدارک ثبت‌شده همراه با تاریخ دقیق در سیستم ما باقی می‌مانند و نشان می‌دهند چه چیزی در چه زمانی ثبت شده است.

این پروژه هیچ هدف و دستور کار سیاسی خاصی ندارد و تنها بر اساس یک معیار کاملاً فنی عمل می‌کند: آیا این حساب بدون فیلترشکن از ایران متصل شده است؟ اگر بله، آن را مستند می‌کند.

سیم‌کارت‌های سفید آشکارترین نمونه از نقض عمدی اصل «بی‌طرفی شبکه» توسط یک حکومت هستند. وقتی دولتی این توانایی را پیدا می‌کند که اینترنت را کنترل کند، از آن فقط برای سانسور استفاده نمی‌کند، بلکه اینترنت را بر اساس میزان وفاداری سیاسی افراد تقسیم می‌کند. مقامات و رسانه‌های دولتی آزادانه از طریق ایکس با دنیا صحبت می‌کنند و روایت‌های خود را می‌سازند، اما مردم عادی از حضور در همین گفت‌وگوها محروم می‌شوند.[2][6][11]

این کار حمله مستقیم به آزادی بیان و حق دسترسی آزاد به اطلاعات است. زمانی که دولت تعیین می‌کند چه کسی حق دسترسی به اینترنت آزاد را داشته باشد، اینترنت از یک ابزار ارتباطی به ابزاری برای سرکوب تبدیل می‌شود. این سیستم طوری طراحی شده تا صدای مخالفان را ساکت کرده و فقط صداهای مورد تأیید حکومت را تقویت کند. این تبعیض، نقض آشکار حقوق بشر، به‌ویژه ماده ۱۹ اعلامیه جهانی حقوق بشر است که بر حق آزادی عقیده و بیان و دریافت آزادانه اطلاعات تأکید دارد.[3][5][10]

کافیست در صفحه اصلی، نام کاربری شخص مثل username@، لینک کامل پروفایل، یا لینک یکی از توییت‌های او را در کادر جستجو وارد کرده و دکمه بررسی را بزنید. سیستم ما به سرعت مشخص می‌کند که آیا این حساب مستقیماً از ایران متصل شده است یا خیر.

اگر این موضوع تأیید شود، حساب فوراً به لیست سایت اضافه می‌گردد. اگر اتصالی از ایران یافت نشود، حساب ثبت نخواهد شد. از آنجا که ایکس اطلاعات خود را دوره‌ای به‌روز می‌کند، می‌توانید حساب‌های تأییدنشده را بعداً مجدداً بررسی کنید.

همچنین می‌توانید حساب‌های ایکس را مستقیماً از طریق ربات تلگرام ما بررسی کنید، بدون نیاز به مراجعه به وب‌سایت.

کافیست نام کاربری مثل username@، لینک پروفایل یا لینک هر توییتی را به ربات ارسال کنید. ربات کشور اتصال حساب را بررسی کرده و نتیجه را به شما اطلاع می‌دهد. اگر حساب از ایران یا آسیای غربی متصل باشد، به طور خودکار به فهرست عمومی اضافه می‌شود.

پروژه WhiteSimWatch یک صفحه رسمی در شبکه ایکس یا همان توییتر سابق دارد. ما را دنبال کنید تا از اضافه شدن حساب‌های جدید به لیست، تحولات پروژه و اخبار مربوط به سانسور اینترنت در ایران باخبر شوید.

با دنبال کردن و بازنشر مطالب، به افزایش آگاهی درباره سیستم اینترنت دوطبقه در ایران و وجود سیم‌کارت‌های سفید کمک می‌کنید.

تمام داده‌های اسکن به صورت خودکار و در لحظه در یک مخزن عمومی گیت‌هاب ثبت می‌شوند. هر رکورد شامل پاسخ‌های خام API توییتر/ایکس است تا هر کسی بتواند به صورت مستقل تایید کند که داده‌های این وبسایت واقعی هستند. تاریخچه گیت یک زنجیره زمانی دائمی فراهم می‌کند که فقط امکان افزودن رکورد جدید دارد و رکوردهای قبلی قابل تغییر نیستند.

پروژه WhiteSimWatch هیچ اطلاعات خصوصی‌ای را استخراج یا ذخیره نمی‌کند. ما فقط داده‌های عمومی ایکس را در یک جا جمع‌آوری کرده‌ایم تا دسترسی به آن‌ها راحت‌تر باشد. ما به دنبال ترویج هیچ روایت سیاسی خاصی نیستیم؛ فقط می‌خواهیم واقعیتی را که در فضای عمومی اینترنت در حال رخ دادن است، به طور شفاف مستند کنیم.

برای ارتباط با ما می‌توانید از طریق آدرس زیر اقدام کنید: [email protected]

این سایت یک پروژه داوطلبانه است که هیچ‌گونه بودجه سازمانی دریافت نمی‌کند. اگر این ابزار برایتان مفید بوده، می‌توانید با ارسال رمزارز به آدرس‌های زیر به ادامه فعالیت و توسعه آن کمک کنید.

از پروژه متن‌باز xforensics تشکر می‌کنیم. این پروژه ابزاری برای تحلیل حساب‌های ایکس مرتبط با سانسور اینترنت در ایران است. همچنین از پایگاه داده عمومی آن برای تکمیل داده‌های خود بهره برده‌ایم.

همچنین از پروژه IranXGate قدردانی می‌کنیم. این پروژه به مستندسازی اطلاعات دارندگان سیم‌کارت‌های سفید در ایران اختصاص دارد و پایگاه داده‌ای جامع و دسته‌بندی‌شده از حساب‌هایی نگهداری می‌کند که با اینترنت ویژه و بدون فیلتر، مستقیماً از داخل ایران به ایکس متصل شده‌اند.

همچنین از کانال تلگرامی Location Gate قدردانی می‌کنیم که با انتشار اسکرین‌شات‌هایی مستقیم از ایکس، به شناسایی و مستندسازی این حساب‌ها می‌پردازد.